Harde muziek is oké, maar het moet wel ergens over gaan! En beslist geen bezopen toestanden! Straight edge pleit voor onafhankelijkheid en helderheid van geest. Velen gaan ook op het gebied van dierenrechten recht door zee: 'Het houdt niet op bij vegetarisme.'
door Tamara Kleinveld
Straight edge is een levensstijl. Een stijl die zich kenmerkt door het niet drinken van alcohol en het niet gebruiken van sigaretten en andere drugs. Het zwarte kruis dat veel straight edgers vrijwillig op de handen zetten is een symbool hiervoor, ter onderscheiding van andere die wel drinken en roken. Daarnaast zijn de meeste straight edgers vegetariër, en een kleine maar wel steeds groter wordende groep is veganist. Muziek is een onmisbare factor, omdat het de straight edgers aan elkaar verbindt, hen tot een groep (unity) maakt.
Levensstijl
Straight edge is een keuze die je zelf maakt. Een keuze die voortkomt uit een bepaald ideaal dat voor de meeste straight edgers in beginsel gelijk is, maar wel vaak een persoonlijke invulling krijgt. Straight edge biedt de mogelijkheid om niet onder invloed te staan van alcohol en drugs, waardoor de controle over jezelf en je handelen, zowel naar jezelf als naar anderen toe, behouden blijft. Ook blijft de geest helder; je kunt dingen omdat je ze zelf kan en niet omdat je onder invloed van bijvoorbeeld alcohol staat.
De keuze om geen alcohol, drugs en voor de veganistische straight edger ook geen vlees en andere dierlijke producten te gebruiken, is eveneens een keuze voor een gezondere levensstijl. Bovendien ga je op een bewustere manier met je eigen leven en met dat van anderen om. En bij dat laatste hoort zeker ook het leven van dieren. Veganisme biedt de mogelijkheid om zo bewust mogelijk met dat leven om te gaan.
Youth of Today
Back in the days (zo rond 1988) was de relatie met veganisme nog niet zo sterk. Tegenwoordig is dat wel anders; straight edge is voor sommigen onlosmakelijk met de veganistische levensstijl verbonden.
Muziek is binnen straight edge, zoals gezegd, een bindende factor. De veelal snelle en agressieve muziek, hardcore genaamd, creëert een sfeer die duidelijk maakt dat je niet alleen staat; de bijbehorende teksten, die maatschappijkritisch kunnen zijn, zijn een weerspiegeling van de idealen en ideeën die aanwezig zijn in de straight edge scene; ze gaan bijvoorbeeld over de unity, over rascisme of over dierenleed.
De Amerikaanse band Youth of Today speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van de straight edge. Zij waren het die rondom de band en het platenlabel Revelation Records een geheel eigen straight edge scene creëerden. De bandleden waren allemaal vegetariër (gitarist Porcelly was toen al veganist) en vanaf het podium werd deze levensstijl dan ook nogal eens gepropageerd. Dit had tot gevolg dat men erover na ging denken en vaak ook vegetariër werd. Met name het nummer No more deed veel straight edgers overgaan op het vegetarisme. Sommigen gingen vervolgens over op de consequentere vorm van het vegetarisme en werden veganist, vaak mede als gevolg van het zich meer verdiepen in dierenrechten.
Veganbands
Pas later worden de zogenoemde veganbands onderscheiden. Een band als Earth Crisis heeft met haar lijfspreuk 'go vegan' het veganisme binnen straight edge zeker op weg geholpen. Deze band en andere veganbands schrijven vooral teksten die handelen over zaken als dierenleed, het eten van vlees, de onschuld van dieren en over andere zaken die bij het veganisme komen kijken. Tijdens een concert wordt vaak iets gezegd over deze thema's en worden de songteksten nader toegelicht. Op die manier maken de bands het publiek bewust van dit leed en sporen ze aan om over het veganisme na te denken in de hoop dat men er ook actief iets mee doet.
Maar niet alleen de bands zijn van belang. Ook zijn er fanzines, een soort tijdschriften die vaak weergeven wat er allemaal leeft binnen straight edge en waarin recensies en interviews met bands te vinden zijn. In sommige fanzines wordt daarnaast ook wel eens een achtergrond gegeven van dierenrechten en andere zaken die met vegetarisme/veganisme verband houden. Een enkel fanzine staat zelfs geheel in het teken van dierenrechten, veganisme en vegan-bands, zoals bijvoorbeeld Animal Truth uit België.
Actief
Zowel bands als fanzines proberen dus inzicht te geven in allerlei aan veganisme gerelateerde zaken om op die manier te laten zien dat veganisme een oplossing kan zijn. Zij kunnen ook informatie geven over dierenrechtenorganisaties, milieu-organisaties en over bijvoorbeeld de Vegan Society, om zo anderen een stap op weg te helpen en wegwijs te maken in het hele informatieveld. Niet zelden vertegenwoordigen straight edgers op een concert een bepaalde organisatie door met folders en kennis mensen proberen te overtuigen van bijvoorbeeld veganisme. Tot slot verkopen bands en fanzines ook promotiematerialen, zoals patches waarop onder andere veganistische slogans staan, bijvoorbeeld 'Animal Liberation - go vegan'.
Zoals mag blijken is veganisme een niet onbelangrijk onderwerp binnen straight edge waar mensen op een actieve manier mee bezig zijn, door in bandjes te spelen, door voor een fanzine te schrijven, door informatie te verstrekken of anderszins voor dierenrechten en veganisme opkomen. Op die manier proberen ook zij hun steentje bij te dragen om mensen te overtuigen van de voordelen van veganisme.
|
Zo'n vier jaar geleden besloot Jos om straight edge te worden. 'Het was een keerpunt in mijn leven. Ik leef altijd in extremen en ook met alcoholgebruik was dat het geval. Zowel mijn omgeving als ik had daaronder te lijden; bovendien ondervond ik geen progressie in mijn leven. Ik was op een punt aangekomen dat ik terug tot mezelf wilde komen, dat ik bewust in mijn leven wilde staan. Ik wilde mijn dromen laten uitkomen en mijn doelen bereiken.' De keuze om de alcohol voortaan te laten staan, was voor Jos dan ook een logische. Tijdens een vakantie die kort daarop volgde werd zijn keuze nog eens dubbel en dwars bevestigd: 'De anderen die mee waren op vakantie dronken wel en ik dus niet, maar ik had wel net zoveel plezier en lol als zij. Dit maakte mij duidelijk dat ik wel zonder alcohol kon en dat ik het ook wilde.' Vrij snel nadat Jos straight edge werd, werd hij ook vegetariër. Bands die spraken over vegetarisme, maakten dat hij ook daarover na ging denken. In de jaren die daarop volgden ging hij steeds verder in zijn gedachtengang wat hem uiteindelijk veganist deed worden: 'Het houdt niet op bij vegetarisme. Voor mij was het logisch dat ik ook over het veganisme na ging denken. En voor mij bleek het veganisme toch een consequentere vorm van het vegetarisme te zijn. Veganisme heeft mij vervolgens ook doen nadenken over bijvoorbeeld mensenrechten. En dit zal echt niet het eindpunt zijn voor mij; er zijn zoveel onderdelen binnen het hele politieke gebied die de aandacht verdienen.' Het niet gebruiken van alcohol en andere drugs en het veganist-zijn is voor Jos een vorm van verzet tegen veel wat deze maatschappij voortbrengt. Een vorm van verzet om andere mensen te laten zien dat het ook anders kan. Straight edge maakt dat hij hier bewust mee om kan gaan en er helder over na kan denken; de zinsnede 'De drinkende arbeider denkt niet en de denkende arbeider drinkt niet' is dan ook op Jos van toepassing om niet te drinken. Hij vertelt: 'Iedereen krijgt in zijn opvoeding bepaalde waarden en normen mee. Zo is het voor veel mensen vanzelfsprekend dat ze in het weekend veel drinken om hun zorgen van de afgelopen week te vergeten. En ook het eten van vlees en het drinken van bijvoorbeeld melk is voor bijna iedereen vanzelfsprekend. Niemand denkt erover na dat het ook op een andere manier kan, een manier die misschien wel beter is.' Jos vindt ook dat mensen tegenwoordig niet veel meer waarderen. Zijn keuze voor deze levensstijl maakt dat hij weer meer dingen in het leven kan waarderen, dingen waar andere misschien niet meer op letten, zoals bijvoorbeeld het fluiten van de vogels. 'Ik kan daar echt van genieten.'Jos probeert mensen niet echt te overtuigen van zijn levensstijl. Wel probeert hij mensen in aanraking te laten komen met zijn overtuigingen. Discussies gaat hij absoluut niet uit de weg: 'Als mensen bij mij komen eten, komen ze al met veganisme in aanraking. De meesten zijn dan wel geïnteresseerd in de gedachte daarachter. Als ik die vervolgens vertel, gaan die mensen daarover ook weer nadenken. Op die manier zijn verschillende vrienden van mij ook vegetariër geworden. En dat is uiteindelijk veel meer waard dan mensen proberen te overtuigen zonder dat zij geïnteresseerd zijn en zonder dat ze het willen.' |