artikel
Digitale fotografie
Ineke de Wild
Een klein stukje geschiedenis
Fotografie is uitgevonden rond 1840. Foto's werden gemaakt met een platencamera en glasplaten. Op de platen werd een emulsie van o.a. gelatine (verkregen uit huiden en beenderen van slachtdieren) en zilverzouten gesmeerd en in de camera geplaatst. Die camera was niet veel meer dan een kastje dat van binnen zwart was met een lens erin. De plaat werd belicht door de lensdop een bepaalde tijd te openen, daarna werd de plaat er in de doka uit gehaald en ontwikkeld.
Helemaal in het begin (tenminste in Engeland) werd er ook glas als foto gebruikt. Later werd dit glasnegatief op karton afgedrukt waarvan iedereen waarschijnlijk wel voorbeelden kent (theekleurige foto's).
Rond 1874 kwam de nu nog gebruikte vorm, de rolfilm, in de handel. Het negatief wordt per foto door de camera getransporteerd. Vroeger was dit een grootbeeldnegatief van 6 cm, nu een kleinbeeldnegatief van 3 cm of, in geval van APS, een nog iets kleiner formaat. De APS-film spoelt zichzelf terug in de huls waardoor er ook na het ontwikkelen van de film niet overal negatieven liggen te slingeren.
Vroeger bestond het negatief uit cellulose (plantaardig), maar helaas was dit aan ontbinding onderhevig; later is dit vervangen door plastic, minder goed voor het milieu maar duurzamer. Op het negatief wordt tegenwoordig nog steeds een emulsie van - helaas voor veganisten - gelatine gedaan met daarin stoffen opgelost die een fotonegatieve werking hebben. Dit geldt ook voor fotopapier met in dat geval natuurlijk een fotopositieve werking. Toen ik daar achter kwam, heb ik mijn camera en doka aan de wilgen .gehangen. Dit was tevens ook beter voor het milieu, want er worden naast gelatine veel giftige stoffen gebruikt, die vroeger geheel en nu nog steeds gedeeltelijk via de gootsteen in het milieu terechtkomen.
Ook zijn er nog de direct klaar foto's met de twee helften die je van elkaar moet trekken. Alleen de Polaroid was daarvan geschikt voor veganisten. Was, want Polaroid is door de opkomst van de digitale fotografie failliet gegaan.
Eindelijk digitaal
Gelukkig vond men kortgeleden de digitale camera uit. De ontwikkeling hiervan lijkt op die van de gewone fotografie, namelijk van eenvoudige 'boxjes' die een free-focus-lens hebben (wat een mooie verkoopuitdrukking is voor geen zoomlens), naar zoomlenzen. Zoomlenzen zijn een stuk duurder, maar hebben meer mogelijkheden. Je kunt er beter foto's mee uitvergroten terwijl dat bij
camera's met free-focus lenzen al snel een vage toestand wordt.
Er zijn camera's waarbij je een gewone zoeker hebt en camera's met een LCD-scherm (voor totale digitale foto-analfabeten: een mini tv-scherm aan de achterkant waarop je meteen het resultaat kunt bekijken). Er zijn camera's waarbij je zelf het diafragma en de sluitertijd in kunt stellen en je hebt automatische camera's.
Aankoop van de camera
Digitale camera's zijn vrij prijzig, maar de prijs daalt elk jaar verder en er zijn er al te koop voor rond de fl. 100,-. Die goedkopere zijn weliswaar toegerust met een free-focus-lens, maar als je niet te hoge eisen stelt, kun je er redelijke foto's mee maken. Dit geldt zeker wanneer je ze gaat bewerken met de computer. Zorg wel dat je er een koopt met flitser want wat er in het donker niet op komt, wordt niet of nauwelijks zichtbaar ook al maak je het in de computer lichter.
Pixels en opslagcapaciteit
Koop altijd een camera met een zo hoog mogelijk aantal pixels. 5.2 miljoen is op het ogenblik zo ongeveer het hoogste voor de gewone consument. Voor professionals bestaan camera's met een nog hoger aantal pixels, maar deze zijn nogal duur.
Hoe meer pixels, hoe zuiverder de foto, en des te hoger de aanschafprijs. Het aantal pixels is een beetje te vergelijken met fijn- en grofkorrelig bij normale fotografie.
Er zijn camera's met een intern geheugen, waarop een aantal foto's opgeslagen kan worden. Mijn eigen camera kan bijvoorbeeld 96 gewone foto's of 50 van extra hoge kwaliteit opslaan (vergelijk weer fijn- of grof korrelig volgens de oude fototermen).
Er zijn ook toestellen met een Memory-stick of Flash-card met tot op dit moment 128 mb opslagcapaciteit. Deze is steeds opnieuw te gebruiken wanneer je de foto's op de computer opslaat. Vol is echter vol en dan moet je toch een computer zien te vinden voorzien van de juiste software om de foto's op te kunnen slaan. Dit is erg onpraktisch wanneer men zich bijvoorbeeld op een vakantieadres bevindt. Nu is de opslagcapaciteit tegenwoordig wel zo groot dat je een behoorlijke tijd op vakantie kunt gaan voordat ie vol is, maar toch. . . daarom heeft ondere andere Sony nu naast de Maverick (diskette camera) een camera op de markt met een mini-cd-rom. Dit model is tevens beschikbaar met een grote opslagcapaciteit en rewrite-able cd-rom, maar die moet na zo'n 15 à 20 keer weer vervangen worden (kosten circa fl.25,-).
Met een camera met een LCD-scherm heb je de mogelijkheid de foto's die je niet goed vindt te wissen en zo weer ruimte te maken voor nieuwe kiekjes. Bij de camera's met diskettes / cd-rom's neem je gewoon een voorraaddoos mee. Er kunnen ongeveer 20 foto's op een diskette, op een cd-rom zo'n 80. Er zijn ook camera's waarmee korte video-opnames te maken zijn. Uit die videobeelden kun je de afzonderlijk beelden selecteren en opslaan als foto, de rest verwijder je dan gewoon.
Software
Met alleen een digitale camera ben je er niet, er hoort software bij waarmee de foto's op de computer kunnen worden bewerkt. Dergelijke software wordt altijd meegeleverd want bij elke camera hoort eigen software.
Met de meest eenvoudige software kun je de foto vergroten, verkleinen, lichter/donkerder maken, meer/minder contrast geven en de kleuren afzonderlijk bewerken, van knalrood tot veel te blauw. Je kunt er stukken mee uit de foto verwijderen met een druk op de (muis)knop. Gaat het mis, dan haal je hem gewoon opnieuw van de camera en waag je weer een poging. Vergelijk dit eens met het geklungel in een donkere kamer: de natte foto's en stinkende, ongezonde chemicaliën, die goed gemengd moeten worden en op de juiste temperatuur moeten blijven; het gedraai aan de vergrotingskoker om de foto scherp te krijgen; het juiste papier zoeken om een niet te harde of te zachte afdruk te krijgen; de juiste belichtingstijd zoeken, de veel mindere mogelijkheden; steeds terugkerende materiaalkosten; het afval.....
Er is ook losse software te koop zoals Adobe Photodeluxe, Photomorph, Photoshop of Spinpanorama. Daarmee kun je trucs met de foto's uithalen zoals neuzen langer maken, hoofden omwisselen, foto's op houts-kooltekeningen of olieverfschilderijen laten lijken en afbeeldingen mixen.
Afdrukken
Net als voor de camera, geldt voor de printer dat het er een moet zijn met een zo hoog mogelijk aantal pixels (dots), liefst meer dan 1200 dots (voor niet-kenners: 1200 puntjes inkt per inch) anders krijg je onnauwkeurige foto's. Er bestaan printers waarbij je het aantal dots kunt instellen, evenals printers met speciale foto-cartridges. Deze laatste zijn wel duurder, maar geven een beter resultaat. Er zijn wel speciale fotoprinters, maar helaas voor ons bevat veel fotopapier weer een gelatinelaag. Dit geldt niet voor al het foto(glans)papier voor printers, informatie daaromtrent moet bij de fabrikant nagevraagd worden. Ik heb zelf de ervaring dat je met 120 grams glad wit (houtvrij) papier ook hele mooie resultaten krijgt en het is nog goedkoop ook.
Eindconclusie
Alhoewel er altijd nog (amateur) fotografen zijn die blijven beweren dat je met digitale apparatuur geen goede foto's kunt maken, tenzij je ontzettend dure apparatuur koopt, is mijn eindconclusie dat digitaal beter is vergeleken met 'normale' fotografie. Zeker voor veganisten, want als je strikt veganistisch bent, is de normale fotografie een gesloten deur. Niet alleen vanuit dier- maar ook vanuit milieuvriendelijk oogpunt. Al zou er een klein kwaliteitsverschil zijn dan wegen volgens mij zeker voor veganisten de voordelen nog ruimschoots op tegen de nadelen.
Kortom het aanbod van camera's en software biedt mogelijkheden te over voor meer foto plezier en voor het maken van kwalitatief goede foto,s.
Nb. de foto van het NVV-kantoor op onze website is ook digitaal, evenals steeds meer foto's in Gezond Idee!
De meeste kranten en tijdschriften werken ook al jaren digitaal).
De voordelen nog eens op een rijtje:
l geen dierlijke ingrediënten
l geen kosten van een fotorolletje
l de meeste mensen hebben al een computer en een camera is dan iets wat je er gewoon bij koopt
l de nieuwste windows (XP) bevat al een fotobewerkingprogramma
l minder geslaagde foto’s zijn met een druk op de knop te verwijderen
l gewoon zelf thuis te doen, je hoeft niet te wachten op foto’s van een ontwikkelcentrale, waar
fotorolletjes eventueel zoek kunnen raken
l geen vreemden die zien wat er op de foto’s staat in een fotozaak
l zelf heel leuk bewerken
l makkelijk in teksten te verwerken
l zonder te scannen te versturen per e-mail
l de foto’s zijn vaak op de t.v. te bekijken
l geen donkere kamer nodig
l geen chemisch afval bij het afdrukken (of heel weinig)