Waarom niet?

Nederlandse Vegetariërs Bond

door Charlotte Nuyten

Vraag:
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen vegetarisme en veganisme. Waar leg jij als vegetarier de grens in wat je wel en niet consumeert en waarom daar?

Antwoord:
Als er in een product geen grondstoffen van een gedood dier aanwezig zijn, mag het wat de NVB betreft 'vegetarisch' genoemd worden. De EVU (de European Vegetarian Union) heeft dat vastgelegd in de eisen voor haar V-keurmerk, dat in Nederland door de NVB beheerd wordt. Als een producent het keurmerk aanvraagt, dienen dan ook uitgebreide ingrediëntendeclaraties te worden ingeleverd. Helaas zijn er in Nederland nog veel te weinig producten met het V-keurmerk, zodat het in de winkel toch vaak aankomt op het lezen van de 'kleine lettertjes'. Ik moet je zeggen dat ik, sinds ik voor de NVB werk, die lettertjes ook veel vaker lees.
Een product waarmee veel vegetariërs tegen deze regel zondigen, mijzelf incluis, is kaas. In Nederland, overigens in tegenstelling tot Engeland, wordt de meeste kaas nog bereid met stremsel afkomstig uit de lebmaag van (gedode) kalveren. Het assortiment aan vegetarische kazen is nog vrij beperkt. Er zijn in Nederland nu vijf soorten kaas met het keurmerk, maar dat zijn kleinere merken. We hopen wel op korte termijn aan één van de grote kaasfabrikanten het keurmerk te kunnen verlenen. Daarmee zullen waarschijnlijk veel meer vegetariërs vegetarische kaas gaan eten.

Vraag:
Sommige veganisten omschrijven veganisme als 'consequent vegetarisme'. Daarmee geven ze aan dat een vegetariër volgens hen tegenstrijdig is in zijn keuze van wat hij wel en niet consumeert.* Ben je het hiermee eens?

* Toelichting: Zo begrijpen veel veganisten niet dat vegetariërs die tegen het slachten van dieren zijn, bijvoorbeeld wel zuivelproducten gebruiken. Dit terwijl melkkoeien zodra ze niet meer voldoende productief zijn ook naar de slacht gaan en hun kalfjes vaak al direct na de geboorte.

Antwoord:
Als je puur het vegetarisme op ethische grondslag bekijkt, klopt die omschrijving wel, alhoewel ik liever van een compromis tussen ideaal en praktijk spreek. En een compromis kan voor een ieder persoonlijk op een ander niveau gesloten worden. Het woord tegenstrijdig vind ik dan ook onjuist. Iemand die besluit vegetarisch te gaan eten doet een enorme stap, een stap die in Nederland maar zo'n vijf procent van de bevolking durft te nemen. Dat terwijl een veel grotere groep zegt het misschien wel beter te vinden, maar het te moeilijk/lastig/ingewikkeld te vinden of de smaak van vlees niet willen missen. De stap naar het veganisme is nog moeilijker, getuige ook het nog veel kleinere aantal mensen dat dat volhoudt. 
De meeste 'ethische vegetariërs' zullen ook wel eens nadenken over hoe melk en eieren worden geproduceerd. Naarmate het gebruik van alternatieven makkelijker wordt (ik denk dan vooral aan het vervangen van zuivelproducten en eieren in tal van kant-en-klare voedingsmiddelen), zal daar ook meer op gelet worden. Hetzelfde geldt naar mijn idee voor het gebruik van leer. 

Voor vegetariërs die om andere redenen (gezondheid, religie) geen vlees eten, gaat de beschrijving natuurlijk niet op.

Vraag:
Kun je je voorstellen dat je ooit zult overgaan tot een veganistische leefwijze / eetwijze. Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Eerlijk gezegd kan ik me dat voorlopig niet voorstellen. Ik hoop wel steeds kleine stapjes in die richting te kunnen blijven zetten, maar op dit moment zou me dat teveel moeite kosten.