Huisdieren en veganisme

De vegakat (deel 1)

door Evert Both

In Gezond Idee! is een paar keer geschreven over de voors en tegens van het houden van huisdieren. De belangrijkste punten wil ik hier nog eens naar voren halen. Zo zou, volgens de grootste tegenstanders, het houden van huisdieren hetzelfde zijn als het houden van slaven. In ieder geval ontkom je er als bezitter/huisgenoot van een huisdier niet aan dat er enige vorm van baas/ondergeschikte-relatie ontstaat. Je moet nu eenmaal bepaalde beslissingen nemen voor het huisdier inzake voeding, leefruimte, inentingen en sterilisatie. De dieren over alles zelf laten beslissen, is niet meer mogelijk omdat de mens al te zeer in wat ‘de natuur' wordt genoemd, heeft ingegrepen. Je beslist soms dus voor een dier, zonder dat je echt zeker weet of het dier het wel goed vindt. Vaak twijfelen de voorstanders van het houden van huisdieren ook wel enigszins over hun keuze omdat zij bang zijn te veel over hun huisdier te heersen. Zij kunnen het argument, dat dieren tegenwoordig afhankelijk zijn van mensen, echter juist gebruiken om de beslissingen - die nou eenmaal genomen moeten worden - zo goed mogelijk te nemen.
Vaak komt er ook wel een zeker egoïsme om de hoek kijken: mensen nemen een huisdier omdat ze dat zo leuk vinden. De vraag is echter hoe erg dat is, verondersteld dat deze mensen - indien de belangen conflicteren - de belangen van een dier grotendeels voor hun eigen belangen laten gaan (dus genoeg ruimte, het dier rechten geven, enz.). Een ander argument voor het houden van huisdieren is dat de relatie tussen mens en dier wordt verbeterd. Ook zou de omgang met dieren educatief (voor kinderen) kunnen zijn. Het is één van de weinige contacten die we met dieren hebben. De tegenstanders vragen zich af of een relatie tussen de mens en zijn huisdier wel de goede manier is om iets te leren over dieren omdat het de hiërarchische omgang met dieren juist zou kunnen versterken. Bovendien vinden zij het beter om dieren in hun waarde te laten, d.w.z. in de natuur rustig hun gang te laten gaan. Ikzelf denk dat het momenteel niet meer mogelijk is huisdieren volledig natuurlijk te laten leven, maar wel om ze in huis toch in hun waarde te laten.
Tot er een ideale samenleving is - waarin dieren zelf zouden kunnen kiezen of ze bij mensen in hun huizen willen wonen - is het mijns inziens het beste dat mensen die echt van dieren houden (en niet alleen van huisdieren) voor hen zorgen. Zo wordt er zoveel mogelijk met de belangen van de dieren rekening gehouden.

De Vegakat
Mocht ik zelf ooit een huisdier (uit het asiel natuurlijk) aanschaffen, dan zal dat waarschijnlijk een kat zijn. Ik kom nu alleen bij anderen met katten in aanraking. Mijn omgang met deze dieren is enigszins ambivalent. Ik houd heel veel van ze, bewonder hun bewegingen en voorkomen en vind het fijn om te kijken hoe zij van iets kunnen genieten. Alleen het voedsel dat ze krijgen, staat mij tegen, evenals hun jachtpraktijken. 
Als je als veganist wel vindt dat je huisdieren mag houden, geldt dat dan evenzeer voor vleeseters als katten? Een veganist zal zijn kat in ieder geval zo weinig en zo ‘diervriendelijk' mogelijk (biologisch) vlees geven. Hij kan zijn katten echter ook veganistisch voeden. Dit wordt weliswaar niet als natuurlijk gezien, maar voor vele huisdieren is een 'natuurlijk' leven toch al niet mogelijk. Bovendien kun je je afvragen hoe natuurlijk het is dat katten allerlei diersoorten eten die zij ‘normaal' nooit zouden eten, zoals rund en zeevis. Deze zitten wel verwerkt in hun kant-en-klare voedsel, net als allerlei andere ingrediënten die je nu niet bepaald natuurlijk kunt noemen. Wat maakt het dan uit om de kat veganistisch te eten te geven? Met toevoeging van het voedingssupplement 'Vegecat' aan de veganistisch bereide kattenmaaltijd krijgen ze alle noodzakelijke stoffen binnen, die normaal in vlees voorkomen. Vaak worden deze stoffen eveneens door de producenten van gangbaar kattenvoedsel toegevoegd aan het voer. De kat wordt daarmee wel een niet-carnivore maaltijd opgedrongen en zo wellicht in zijn rechten aangetast. Daar staan echter de rechten van vele andere (slacht)dieren tegenover die ook moeten worden afgewogen. Het is verder nog de vraag of katten persé carnivoor gevoed willen worden. Het is niet gezegd dat ze, omdat ze nou eenmaal altijd veel vlees en vis hebben gegeten, dat zo willen houden en het gemeen is om voor een kat te beslissen wat hij eet. Hierbij wordt te veel uitgegaan van ‘de kat', terwijl individuele katten vaak best voor bijvoorbeeld een stuk brood zijn te porren. Omdat mensen ervan uitgaan dat katten alleen maar vlees lusten, krijgen ze dat van jongs af aan en raken ze er aan gewend. Wellicht dat ze anders plantaardig voedsel zouden willen eten. 
De mens kan slechts gissen of een kat het erg vindt als hij geen vlees krijgt. Waarschijnlijk zullen de meeste katten het aanvankelijk niet leuk vinden, maar de dieren die voor hun voedsel worden vermoord zullen heel anders denken over een vegakat en zij hebben net zo goed recht van 'spreken'. Als we echt met katten zouden kunnen communiceren, zouden we hen misschien ook duidelijk kunnen maken dat het zielig is om andere dieren te doden. Helaas weet ik niet hoe ik dat moet doen en of ze daar werkelijk hun vleesmaaltje voor zouden laten staan (de meeste mensen doen het om die reden evenmin). Omdat ik het eten voor mijn eventueel toekomstige kat zou verzorgen, weeg ik de belangen van de kat af tegen die van andere dieren en zou ik hem liever ‘onnatuurlijk' plantaardig voedsel met Vegecat geven, dan onnatuurlijk dierlijk voedsel.


Meer info over Vegecat en bestellingen: Cor Nouws, telefoon 026 3818487

Volgende keer: de vegakat in de praktijk.