Artikel
De budgetveganist en het geheim van de sojabrok
Waarom?
Vleesvervangers zijn duur. Ik realiseerde het me weer toen ik op de jaarlijkse vega-beurs in november was. Ik zag vele mensen die zich, net als ik, kwelden door het proeven van heerlijke veganistische gyros of gehakt, die ze toch niet konden betalen voor hun dagelijks maal.
Om aan je eiwitinname te voldoen zijn bonen en pinda's een aardig alternatief, maar als je in een recept vlees qua smaak of structuur wilt vervangen, moet je meestal dieper in de buidel tasten.
Toch is er een goedkoop veganistisch alternatief voor vlees in de winkels aanwezig, dat ook nog eens lekker en veelzijdig is: de sojabrok. Velen vinden het echter maar niks. Men weet de brokken niet te bereiden of vindt ze er niet lekker uitzien. Tja, gedroogd zijn ze vaal en lichtbruin, en als je ze alleen kookt, zijn het bleke, naar melig water smakende sponsjes. Toch kunnen ze ook echt lekker zijn! Er zijn verschillende gedroogde sojabrokken te koop. In Nederland heb ik ze van een soort gruis tot twee centimeter groot gesignaleerd in de natuurwinkel en toko. De zakken hebben een inhoud van 300 tot 500 gram (afhankelijk van de grootte van de brokken) en kosten twee tot drie euro. Met een zak van 300 gram middelgrote brokjes doe je met twee personen ongeveer 4 dagen.
Hoe?
Hieronder recepten en tips voor het bereiden van deze goedkope, gemakkelijke en eiwitrijke vleesvervangers. Eerst mijn basisrecept. Ook geef ik tips en aanwijzingen voor de verschillende soorten brokken. Voor alle soorten kun je het basisrecept gebruiken. Soms geef ik nog een aanvulling hoe je ze ook iets afwijkend hiervan kunt bereiden. Experimenteer vooral ook zelf!
Basisrecept sojabrokken:
- Doe een gewenste hoeveelheid brokken in een pan. Let op, de brokken zetten uit.
- Voeg water toe en verwarm het water. Neem een hoeveelheid water die na een kwartier is ingekookt (300 ml water per 75 gram brokken).
- Voeg, als het water kookt, groentebouillon, ketjap en kruiden toe. Op zich zijn bouillon en ketjap al voldoende, maar ik voeg vaak (gemalen) kruidnagel of een laurierblad toe. Andere mogelijkheden zijn bijvoorbeeld peper, kruidenzout en tamarinde. Experimenteer zelf eens!
- Doe een deksel op de pan en laat de brokken in de bouillon zachtjes gaar koken.
- Wacht ongeveer een kwartier voordat je de brokken van het vuur haalt.
- Verwarm (olijf)olie in een koekenpan.
- Doe hierin de sojabrokken en het eventueel overgebleven vocht.
- Schenk nog een beetje ketjap bij de brokjes.
- Proef of de sojabrokjes al goed van smaak zijn terwijl je ze bakt.
- Als de brokjes nog te flauw zijn, strooi je er nog wat bouillonpoeder, ketjap en eventueel andere kruiden overheen.
- Na zo'n vijf minuten bakken, zijn de brokjes klaar.
Toepassingen voor brokken van verschillende groottes
Gruis
Het gruis is uitermate geschikt voor in de soep. Eventueel kan je gruis zonder verdere bereiding (zonder kruiden of bakken) in de soep gooien en mee laten koken.
Klein
De kleine brokjes kan je bijvoorbeeld door nasi doen of als gehakt gebruiken. Ook kun je ze aan het einde van de kooktijd aan de soep toevoegen (dan blijven ze wat steviger).
Middelgroot
De middelgrote brokjes kun je als vervanging van stukjes vlees gebruiken. Ze zijn perfect voor hachee, chili sin carne of goulash. Ze zijn ook lekker op of in een (pita)broodje als een soort shoarma. Ook combineert pindasaus goed.
Groot
Echt grote brokken heb ik alleen nog bij de toko gesignaleerd. Van deze brokken kun je mooie saté-stokjes maken. Bak de brokjes dan iets korter dan je normaal zou doen. Eventueel kun je als je de brokjes in de pan doet wat schenkstroop toevoegen (het liefst goudgeelkleurige schenkstroop, maar normale kan ook). Rijg de brokken na het bakken op stokjes. Rooster de stokjes nog zo'n tien minuten, onder af en toe omkeren, in een voorverwarmde oven van 200 ºC. Leg de stokjes tot slot op een mooie schaal en schenk er warme satésaus overheen.