Bij wijn, bier en vruchtensappen denk je wellicht niet meteen aan dierlijke ingrediënten. Ze worden immers van planten gemaakt. Toch zijn niet alle dranken geschikt voor veganisten. Dit komt omdat ze worden vaak geklaard (helder gemaakt) met behulp van gelatine, caseïne (melkeiwit) of ander eiwit (in geval van vruchtensappen), of met gelatine, vislijm, caseïne, albumine, of chitosan (in geval van alcoholische dranken). Gelukkig zijn er ook veel veganistische varianten te vinden.

Vruchtensappen

Vruchtensappen worden vaak geklaard (helder gemaakt) met behulp van gelatine, caseïne (melkeiwit) of ander eiwit. Als dit niet wordt gedaan, blijft er vruchtvlees achter waardoor de drank troebel is. Het hulpmiddel waarmee de drank geklaard wordt later weer verwijderd uit het product, waardoor het niet vermeld hoeft te staan op de ingrediëntenlijst.

Wijn

Wijn is een gegiste alcoholische druivendrank. Vrijwel alle wijnen worden geklaard, zodat de wijn niet vertroebeld is met vaste deeltjes. Dit wordt vaak gedaan met dierlijke hulpstoffen. Hierdoor zijn de meeste wijnen niet veganistisch. Ook mogen ingrediënten toegevoegd worden en hulpstoffen gebruikt worden om de kwaliteit van de wijn te verbeteren. Bij een veganistische wijn worden geen dierlijke hulpstoffen of ingrediënten gebruikt. Bij veganistische wijn worden ook geen dieren gebruikt tijdens het productieproces, zoals het ploegen van het land of het dragen van wijnmanden.

Toegestane additieven

Aan vrijwel alle wijnen worden andere stoffen toegevoegd, om onder andere de smaak, kleur en kwantiteit aan bezinksel aan te passen. Door verbeterde analysestechnieken weten botteliers beter welke stoffen ze moeten toevoegen om de geschikte toestand te krijgen. Voornamelijk om een standaard product te kunnen leveren. Onder de Europese wetgeving mogen bij de productie van wijn een zestigtal stoffen gebruikt worden. Van deze stoffen hoeven wijnproducenten enkel de allergenen te vermelden. Sommige stoffen zijn dierlijke stoffen. Voor sommige wijnen worden deze dierlijke stoffen gebruikt als hulpmiddel (zoals gelatine, vislijm, caseïne, albumine, of chitosan). Vaak worden dierlijke hulpstoffen gebruikt tijdens het klaren. Ook biologische wijnen zijn niet altijd veganistisch geklaard. Biologische wijnen mogen ook geklaard worden met gelatine, vislijm, ovoalbumine (ei-eiwit) en caseïne.[1]

Wijn kan ook geklaard worden met een klei-achtig materiaal dat Bentoniet heet. Wanneer je dit op het etiket ziet staan, is de kans groter dat het product niet met dierlijke stoffen geklaard is. Andere niet-dierlijke hulpstoffen om wijn te klaren zijn kalksteen, kaolin klei, diatomeeënaarde, plantencaseïne en silicagel.

De onderstaande additieven zijn bij wet toegestaan als stof in wijn.[2]

Naam van additiefIs het dierlijk?
Zuur
Wijnsteenzuur
Klaringsmiddelen
calciumalginaat
kaliumalginaat
kaliumcaseine
caseineJa
vislijm (isinglass)Ja
siliciumdioxide
gelatineJa
arabische gomNee
melkeiwitJa
plantaardig eiwitNee
ei-proteïneJa
aluminosilicaat
ijzersulfaat
Ontkleuring
polyvinyl-polypyr-rolidone (PVPP)
actieve koolstof
Ontzuring
MelkzuurbacteriënNee
kaliumnatriumtartraat
kaliumbicarbonaat
calciumcarbonaat
Deodorant
kopersulfaatNee
Detaillering
Hout chipsNee
metawijnsteenzuur
waterNee
Verrijking
geconcentreerde druivenmostNee
saccharose
tannine
zuurstofNee
Enzymen
betaglucanase
pectolytics
urease
Fermentatie
droesemNee
ammoniumbisulfiet
thiamine hydrochloride
gist celwandenNee
gistenNee
diammoniumfosfaat
ammoniumsulfaat
ammoniumsulfiet
zuurteregelaar
kaliumferrocyanide
calcium phytate
citroenzuurNee
Stabilisatoren
calciumtartraat
kaliumbitartraat
gist mannoproteinen
Conserveermiddelen
sorbinezuur
sulfurdioxide
argonNee
stikstofNee
kaliumbisulfiet
dimethyldicarbonaatNee
koolstofdioxideNee
kaliummetabisulfiet
allylisothiocyanaat
lysozymen
kaliumsorbaat
ascorbinezuur

Veganistische wijnen

Sommige wijnen dragen het vegan Keurmerk. Voor de meeste wijnen moet je bij de producent navragen of de wijn veganistisch is. Op de website Vegan Wiki vind je een lijst van veganistische wijnen die je in de Nederlandse supermarkten kan kopen. Voor het buitenland bevat de website Barnivore een lijst met veganistische wijnen. De website heeft ook een app, VegeTipple die je kan installeren op je telefoon.

Bier

Ook bij de productie van bier worden soms dierlijke hulpstoffen gebruikt tijdens het klaren. Deze hulpstoffen hoeven eveneens niet op de ingrediëntenlijst vermeld te worden. Dierlijke stoffen die gebruikt worden als klaringsmiddel zijn gelatine, vislijm, caseïne, albumine, of chitosan. In de praktijk zijn de populairste merken intussen geschikt voor veganisten.

De website Barnivore heeft een uitgebreide lijst samengesteld met veganistische wijnen, bieren en sterke dranken gebaseerd op antwoorden die veganisten krijgen van fabrikanten op hun mailtjes over het klaarproces e.d. Op hun website kan je per biermerk lezen wat er geantwoord werd.

Zelf navragen

Met het onderstaande voorbeeld kan je zelf navragen of een sap, bier of wijn veganistisch is.

Externe links

Controlelijsten

Informatie

Bronnen

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. EU 203/2012 van 8 maart 2012 (uitvoeringsbepalingen inzake biologische wijn). Publicatieblad van de Europese Unie, 9 maart 2012. Bekeken op 15 november 2016
  2. Welke additieven zijn toegestaan in wijn?, 3 december 2015. Keuringsdienst van Waarde