Natrium

Natrium2018-08-11T13:27:41+00:00

Natrium

Natrium is een mineraal dat onderdeel uitmaakt van zout (natriumchloride) en speelt een belangrijke rol bij de vochtbalans in het lichaam.

Functie

Natrium is een bestandsdeel van keukenzout en speelt een belangrijke rol bij de vochtbalans in het lichaam en heeft daardoor ook een grote invloed op de bloeddruk. Verder is het betrokken bij het overdragen van impulsen in de spieren en het zenuwstelsel.

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH)

De meeste mensen hebben slechts 0,5 g zout nodig per dag, dat is 0,2 g natrium. Omdat men in Nederland naar schatting 9,8 g zout per dag binnenkrijgt is het belangrijker om bij te houden of er niet te veel natrium wordt ingenomen.[1,2]

Hieronder staat een overzicht van de maximale inname van natrium en zout per leeftijd. Om de haalbaarheid te vergroten is er voor volwassenen 6 gram zout per dag gekozen, al zijn wetenschappers het er over het algemeen over eens dat minder nog gunstiger is.[3] Zo houdt de American Heart Association een bovengrens van 3,8 g zout per dag aan voor de preventie van een hoge bloeddruk (hypertensie).[4]

Maximale inname natrium en zout per dag in grammen:

Leeftijd Zout Natrium
0 – 6 maanden  < 0,4 gr < 1
7 – 12 maanden 0,4 gr 1 gr
1 – 3 jaar 1,2 gr 3 gr
4 – 6 jaar 1,6 gr 4 gr
7 – 10 jaar 2 gr 5 gr
11 jaar en ouder 2,4 gr 6 gr

[5]

Bron

Een erg kleine hoeveelheid natrium zit van nature in fruit, groente, bonen en granen. Het meeste zout wordt echter verkregen uit bewerkte producten zoals soepen, sausen, vleeswaren, brood, visproducten, kaas, zuurkool en snoep. Ook wordt er vaak thuis nog veel zout gebruikt; naar schatting wordt een kwart van de ingenomen zout door mensen zelf aan gerechten toegevoegd.

Hoeveelheden voedingsmiddelen die 1 gram zout (0,4 g natrium) leveren:

Product Hoeveelheid
Brood (volkoren) ± 2 sneetjes
Groenten (gemiddeld) ± 5,7 kg
Fruit (gemiddeld) ± 40 kg
Drop (zoet en zout) ± 290 g

Tekort aan natrium

Een natriumtekort komt zelden voor. In de praktijk gebeurt dit alleen bij ernstige diarree. Het gevolg hiervan is uitdroging. Wanneer iemand sterk uitgedroogd is kan een ORS (Oral Rehydration Salt) zoutoplossing helpen.

Teveel aan natrium

Een natriumoverschot komt veel voor. Dit overschot kan hart- en vaatziekten tot gevolg hebben. [2,6] Gemiddeld krijgen Nederlanders waarschijnlijk zo’n 20 keer meer zout binnen dan nodig is. Als gevolg houdt het lichaam meer vocht vast in de cellen en het bloed. Hierdoor verhoogt de bloeddruk en worden de nieren zwaarder belast. Ook de bloedvaten zelf krijgen door de bloeddruk meer te verduren, waardoor daar meer kleine scheurtjes in ontstaan. Dit creëert een mogelijkheid voor het vormen van plaques (atherosclerose).

Tot de grens van 6 gram zout per dag zijn er meestal geen schadelijke effecten, maar daarboven vergroot de kans op hart- en vaatziekten. De Universiteit van Wageningen schatte in 2010 dat er per jaar zo’n 2500 mensen overlijden aan de indirecte gevolgen van een te hoge zoutinname. Dat getal is gebaseerd op het aantal levens dat te redden zou zijn als men 3 gram zout per dag minder zou eten.

Plantaardig eten en natrium

Een veganistisch dieet hoeft geen invloed te hebben op de zoutinname. Veganistische kant-en-klare producten bevatten vaak veel zout, en ook het zelf toegevoegde zout hoeft niet meer of minder te zijn. Hoeveel natrium er bij een veganistisch dieet wordt ingenomen hangt dus helemaal van persoonlijke keuzes af, net als bij een niet-veganistisch dieet.

Literatuurbronnen

[1] Gezondheidsraad, Den Haag. Richtlijnen goede voeding 2006, pp 82-84. http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/2006@21N.pdf

[2] He F.J. & MacGregor G.A. (2009) A comprehensive review on salt and health and current experience of worldwide salt reduction programmes. Journal of Human Hypertension 23: 363-384.

[3] Sacks F.M., et al. (2001) Effects on blood pressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches to Hypertension diet. The New England Journal of Medicine 344(1): 3-10.

[4] Gezondheidsraad, Den Haag. Achtergronddocument richtlijnen goede voeding 2006, pp. 186. http://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/2006@A06_08_3.pdf

[5] Stichting Voedingscentrum Nederland http://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/zout.aspx

[6] Cook N.R., et al. (2007) Long term effects of dietary sodium reduction on cardiovascular disease outcomes: observational follow-up of the trials of hypertension prevention. British Medical Journal 334: 885-892.