Speciesisme is een term die je vast weleens voorbij hebt zien komen. Maar wat betekent het nu precies? Speciesisme is het idee dat we gelijke belangen (en behoeften) van individuen ongelijk behandelen op basis van soort. Zodra hiernaar gehandeld wordt, kan je spreken van discriminatie op basis van soort. Speciesisme is het tegenovergestelde van veganisme.

Dierenrechten

Dat veel mensen dieren ongelijk behandelen komt goed tot uiting als we naar rechten gaan kijken. Wanneer het aankomt op mensenrechten zijn we resoluut. We willen mishandeling en andere vormen van onrecht niet ‘meer humaan’ maken of überhaupt tolereren. Maar wanneer we het hebben over niet-menselijke dieren, staan veel mensen open om schendingen van basale rechten van dieren op een ‘meer humane wijze’ voort te zetten, of vinden we het acceptabel als we dit alleen in het weekend doen bij wijze van spreke. We behandelen fundamentele belangen van mensen en van niet-menselijke dieren verschillend. Dit is speciesisme in een notendop.

Voorbeelden van speciesisme

We gaan ongelijk om met de belangen en behoeften van mensen en niet-menselijke dieren. Maar we maken ook bij dieren onderscheid gemaakt op basis van soort. Zo kan je een boete krijgen als je een hond schopt op straat en krijg je betaald als je een koe doodt in het slachthuis. Een ander voorbeeld van speciesisme is de massale verontwaardiging over het eten van honden en katten, terwijl men (in Nederland) het wel normaal vindt om kippen en koeien te eten. Wat voor de een de norm is, is voor de ander verwerpelijk. Maar is het beide niet even moreel verwerpelijk?

Wat is er mis met speciesisme

Om te begrijpen wat mis is met speciesisme, zijn drie dingen van belang:

  1. Voor dierlijke producten worden dieren gefokt, uitgebuit en gedood
  2. Dieren zijn voelende wezens die niet dood willen, met eigen belangen
  3. We kunnen als mens uitstekend leven zonder dierlijke producten

Door dierlijke producten of diensten te gebruiken, kiezen we ervoor om de behoeften en belangen van het dier te negeren. Zoals de behoefte om geen bezit van iemand te zien en niet gedood te worden. Dr. Paul Farmer verwoordde het treffend: “The Idea that some lives matter less is the root of all that is wrong with the world.”.

Intersectionaliteit

Dieren bestaan net zo min voor mensen, als vrouwen bestaan voor mannen of zwarte mensen bestaan voor witte mensen. Vanuit die gedachte is het dan ook logisch om je uit te spreken tegen speciesisme, maar ook tegen andere vormen van onrecht, waaronder classisme, validisme, seksisme, racisme, leeftijdsdiscriminatie en klassisme. Net zoals bij speciesisme wordt een moreel irrelevante eigenschap (soort) gebruikt om de belangen van voelende wezens te degraderen en devalueren.

Het alternatief

Het ene leven is niet minder waard dan het andere leven. Om speciesisme te stoppen kunnen we gaan voor het alternatief: veganisme. Als veganist zie je af van het bijdragen aan exploitatie en wreedheid naar dieren. Niet voor je broodbeleg, niet voor schoenen en niet voor shampoo, om maar enkele voorbeelden te noemen. Op deze website vind je meer informatie over veganisme en hoe je veganist kan worden. Daarnaast hebben we andere handige websites voor je, zoals vegan producten op onze Vegan Wiki en vegan recepten op onze VeganChallenge website.