Veelgestelde vragen

/Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen2019-04-25T10:42:41+02:00

Wil je iets weten over veganisme? Bekijk onze veelgestelde vragen!

Wat betekent het als op de verpakking ‘plantaardig’ staat?2019-06-15T20:59:39+02:00

Een plantaardig product is een product dat (grotendeels) voortkomt uit een plantaardige bron. Stoffen met een dierlijke of synthetische herkomst kunnen niet plantaardig zijn. Een product dat wordt aangeduid als plantaardig is niet altijd volledig plantaardig en kan voor een deel aan dierlijke stoffen bevatten. Pas als er 100% plantaardig op de verpakking staat, is het product vrij van dierlijke stoffen. Maar ook dan kan het plantaardige eindproduct op een niet veganistische manier geproduceerd zijn.

Wetgeving

Artikel 7 van de Europese Verordening 1169/2011 stelt dat voedselinformatie niet misleidend mag zijn. Het stelt: Voedselinformatie mag niet misleidend zijn ten aanzien van de kenmerken van het levensmiddel, en vooral niet ten aanzien van de aard, identiteit, eigenschappen, samenstelling, hoeveelheid, houdbaarheid, land van oorsprong of plaats van herkomst en wijze van vervaardiging of productie; door aan het levensmiddel effecten of eigenschappen toe te schrijven die het niet bezit;[1]

Producten die plantaardig genoemd worden, moeten dus in principe plantaardig zijn. Uit uitspraken van de Reclamecode Commissie blijkt dat ze vindt dat de consument hierbij wel de gehele reclame of verpakking moet lezen. Bij het lezen van het opschrift “plantaardig” zou de consument dus toch verder moeten kijken op de verpakking om zeker te zijn dat het volledig plantaardig is.[2] Het College van Beroep van de Reclame Code Commissie oordeelde in 2016 echter dat claims niet de indruk mogen wekken dat de consument niet verder op de ingrediëntendeclaratie hoeft te kijken, zoals de absolute claim “100%”. Dit mag alleen als er een wettelijke regeling voor is, zoals voor glutenvrij en alcoholvrij.[2][noot 1][noot 2]

De uitspraak “100% plantaardig” is mogelijk misleidend voor veganisten wanneer niet de volledige inhoud bestaat uit plantaardige ingrediënten. Hier is echter nog nooit een zaak over geweest.

Margarine

Voor margarine geldt dat de aanduiding “plantaardig” gebruikt mag worden indien het product alleen vet van plantaardige oorsprong bevat, met een tolerantie voor dierlijk vet van 2% van het vetgehalte. Deze tolerantie is ook van toepassing wanneer wordt verwezen naar een plantensoort.[3] Deze tolerantie komt uit een tijd toen fabrikanten visolie of andere dierlijke vetten gebruikten in margarineproducten. In de praktijk bevat een margarineproduct waarop de term plantaardig staat vrijwel altijd 100% plantaardige oliën en vetten.[4] Volgens de ketenorganisatie voor oliën en vetten (MVO) mag bij margarine de aanduiding plantaardig niet gebruikt worden als het product gelatine bevat, maar wel als het droge melkbestanddelen bevat.[4] Er zijn ketenafspraken gemaakt dat bij de term zuiver plantaardig geen ingrediënten van dierlijke oorsprong in het product voorkomen, dus ook geen melkbestanddelen of vitaminen van een dierlijke bron.[5]

Bronnen

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. Europese Verordening 1169/2011. Bekeken op 12 juli 2016
  2. Het College van Beroep van de Reclame Code Commissie, 2016/00105, 23 juni 2016. Bekeken op 12 juli 2016.
  3. Deel VII van EU verordening 1308/2013
  4. E-mail van de afdeling Communicatie en Evenementen van MVO op 19 juli 2016 aan de Vegan Wiki
  5. Margarine, vetten en oliën. MVO – de ketenorganisatie voor oliën en vetten. Bekeken op 12 juli 2016

Voetnoten

  1. In 2008 is de Europese norm voor glutenvrije producten vastgesteld op minder dan 20 mg/kg aan gluten.Zie F.W. JanssenNieuwe EU verordening Glutenvrij (2009). Bekeken op 12 juli 2016.
  2. Op producten mag de term alcoholvrij gebruikt worden als het product niet meer dan 0,1% alcohol bevat. Zie Daisy HeyerToch wel alcohol in ‘alcoholvrij’ bier, Metro, 16 mei 2016. Bekeken op 12 juli 2016
Is plantaardig hetzelfde als veganistisch?2019-06-12T23:12:21+02:00

Een plantaardig dieet is niet per definitie ook veganistisch. Bijvoorbeeld, wijn kan geklaard zijn met dierlijke bestandsdelen. In deze gevallen is het eindproduct wel plantaardig, maar is het proces niet perse veganistisch. Een ander voorbeeld is plantaardige yoghurt die geproduceerd kan zijn met een yoghurtcultuur die gekweekt wordt op een medium dat melkbestandsdelen bevat. Daardoor kan een 100% plantaardige yoghurt toch niet als veganistisch gekenmerkt kan worden. Ook kokosnoten zijn niet veganistisch, als ze zijn geplukt door getrainde apen.

Wat als ik trek heb in dierlijke producten?2019-06-12T23:01:29+02:00

Als veganist eet en gebruik je geen dierlijke producten. Voor veel niet-veganisten kan dit als een gemis klinken. Het lijkt tegennatuurlijk om iets wat lekker of fijn is, niet meer te gebruiken. Hieronder een aantal tips om hiermee om te gaan.

‘Mag niet’ of ‘Wil niet’

Wanneer je er van overtuigd bent dat het gebruik van dieren dierenleed met zich meebrengt, is het niet moeilijk om iets te laten staan. In plaats van een stuk vlees zie je een kadaver en in plaats van een glas melk, een kalfje dat bij de moeder is weggehaald. Het is niet meer dat je bepaalde producten niet mag eten, maar je wil het niet meer. Om het te internaliseren kan je documentaires over veganisme bekijken of vegan vloggers en bloggers volgen.

Variatie

Wanneer je bepaalde dingen niet meer eet of gebruikt, moet daar iets voor in de plaats komen. Zonder aanvulling van nieuwe producten in je dieet, kan het karig voelen. Een ontdekkingstocht van producten die je nog niet kende, is een leuke manier om je dieet te vernieuwen. Variatie in het dieet is ook gezond, om te zorgen dat je alle voedingsstoffen binnenkrijgt. Ontdek bijvoorbeeld exotische groenten en fruit, je favoriete veganistische kaas, snacks, en worsten. Of maak ze zelf.

Umami

Wie hartige producten mist, mist eigenlijk de smaak van hartigheid: “Umami”, een aparte smaak die veel in dierlijke producten voorkomt. Er zijn ook plantaardige producten met diezelfde smaakstoffen zoals zongedroogde tomaatjes, balsamicoazijn, sojasaus, miso, edelgist, zeewier, paddenstoelen, olijven, geroosterde noten, zuurkool, gebakken uitjes en knoflook etc. Deze kan je vaker gebruiken in maaltijden.

Hoeveel dieren worden er in Nederland geslacht?2019-03-12T17:30:45+02:00

Er worden in Nederland elke dag meer dan 1,7 miljoen dieren geslacht. Dit blijkt uit cijfers van het CBS. Een aantal dat nauwelijks te bevatten valt. Deze dieren worden geslacht zonder enige noodzaak, want mensen kunnen uitstekend zonder dierlijke producten leven. Dit beaamt ook de grootste diëtistenorganisatie ter wereld.

In 2017 werden in Nederland gemiddeld 1.752.498 landdieren per dag geslacht. In totaal werden er in 2017 639.662.000 dieren geslacht in Nederland. Het ging hierbij om:

  • 604.471.600 vleeskuikens
  • 17.181.100 ‘overige kippen’
  • 15.169.000 varkens
  • 2.158.000 runderen
  • 536.900 schapen
  • 136.900 geiten
  • 5.100 ‘overig pluimvee’
  • 2.500 eenhoevigen
  • 900 kalkoenen

Op onze website lees je meer over hoe je veganist kan worden, zodat je niet meer bijdraagt aan het onnodig gebruiken en doden van dieren.

Wat is veganisme?2019-03-12T17:24:51+02:00

Veganisme is een levensstijl waarbij – voor zover mogelijk en praktisch haalbaar – wordt afgezien van alle vormen van exploitatie van, en wreedheid naar, dieren voor eten, kleding of andere doeleinden.

Dat is de definitie van Veganisme. Veganisten (ook wel “vegans” in de volksmond) gebruiken dus geen dierlijke producten. Je kan bij eten denken aan vlees, vis, zuivel, eieren, honing, gelatine, dierlijke e-nummers of producten waar deze dierlijke producten in verwerkt zitten. vegans eten plantaardig.

Daarnaast gebruiken vegans geen kleding die gemaakt is van dieren zoals bont, leer, wol, dons, vilt, veren en zijde. Ook gebruiken vegans geen verzorgingsproducten waar dierlijke producten in zijn verwerkt, of waar dierproeven voor zijn gedaan. Tot slot gebruiken vegans geen dieren voor sport of andere vormen van entertainment zoals een dierentuin. Lees meer…

Waarom kiezen mensen voor een veganistische levenswijze?2019-03-12T17:36:58+02:00

De belangrijkste reden om veganist te worden is een ethische reden. Het gebruik van dieren wordt gezien als iets dat leed veroorzaakt en als iets dat volstrekt onnodig is. Deze twee gegevens zijn voor veel mensen voldoende om te stoppen met het gebruiken van dieren voor welk doeleinde dan ook.

Naast deze reden zijn er een legio andere redenen waarom mensen kunnen kiezen voor veganisme. Voor sommige mensen kunnen die redenen de boventoon voeren, voor sommige mensen zijn het bijkomende voordelen. Denk hierbij aan gezondheid, milieu, medemens en wereldvoedselproblemen.

Sommige mensen kiezen voor veganisme vanuit hun religie of andere vorm van spiritualiteit. Ook sporters kunnen voor veganisme kiezen (hoewel je dit natuurlijk ook een “plantaardig dieet” zou kunnen noemen) omdat ze er beter door kunnen presteren.

Hoeveel veganisten zijn er?2019-03-12T17:39:33+02:00

Aan de hand van het ledenaantal van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme schatten we dat er begin 2019 in Nederland zo’n 121.000 veganisten zijn. Cijfers uit 2010 vertellen ons dat ongeveer 1% van de wereldbevolking veganist is. In 2010 waren er wereldwijd ongeveer 67 miljoen veganisten.

Is het moeilijk om veganist te zijn?2019-03-12T17:43:07+02:00

De motivatie om dieren te gebruiken komt natuurlijk van binnenuit. Echter: met deze vraag wordt vaak verondersteld dat je als veganist weinig te kiezen hebt als het op eten aankomt. Gelukkig is dat niet zo. Naast dat er steeds meer vervangende producten op de markt komen voor vlees, kaas en andere melkproducten, is er een wereld vol heerlijke gerechten zonder het gebruik van dierlijke producten. Een paar voorbeelden uit onze receptendatabase op onze website veganchallenge.nl:

Worden er voor de zuivel- en eiproductie dieren gedood?2019-03-12T17:50:12+02:00

Het korte antwoord is een volmondig “Ja”. Er worden ook dieren gedood in andere industrieën dan de vleesindustrie. Dieren worden helaas gezien als producten en als ze niet genoeg opbrengen worden ze naar de slacht gebracht. Zo eindigen melkkoeien vaak als rundvlees en legkippen als soep. Eenzelfde lot is beschoren voor bijvoorbeeld schapen uit de wolindustrie.

Er zijn echter meer zaken om rekening mee te houden. Veel van deze industrieën zijn afhankelijk van het vrouwelijke dier. Alleen koeien geven melk (stieren niet) en alleen hennen leggen eieren (hanen niet). Op het moment dat deze dieren geboren worden, en er net als alle andere dieren ongeveer 50% van de dieren mannelijk is, wordt er dus onderscheid gemaakt tussen de twee seksen. Mannetjesdieren worden hierbij vaak vernietigd of direct naar de slacht gebracht.

Tot slot is het misschien goed om jezelf de vraag te stellen: stel dat deze dieren niet gedood zouden worden, zou het dan goed zijn om ze te gebruiken? Ze worden opgesloten, ondervinden leed in de vorm van stress en pijn, en leven een kort en intensief leven.

Foto via MaxPixel / CC0 Public domain

Kom ik voedingsstoffen te kort als veganist?2019-06-11T12:45:41+02:00

Nee, als veganist kom je niets te kort. Als veganist kan je al je voedingsstoffen halen uit plantaardige bronnen, aangevuld met vitamine B12. De grootste diëtistenorganisatie ter wereld, de American Dietitic Association, geeft aan: “Een uitgebalanceerd plantaardig dieet bevat voldoende voedingsstoffen, is gezond en kan gezondheidsvoordelen opleveren in het voorkomen en behandelen van bepaalde ziektes.”

Er is een aantal mythes als het aankomt op gezondheid en plantaardig eten. De meesten zijn echter ongefundeerd en gemakkelijk te weerleggen:

  • Als veganist kan je prima aan je eiwitten komen, als je enkele porties per dag neemt van eiwitrijke voeding zoals noten, peulvruchten, sojamelk, tofu en tempeh.
  • Je hebt geen dierlijke producten zoals melk nodig voor gezonde botten te hebben. Verrijkte plantaardige melk bevat vergelijkbare voedingswaarden.
  • IJzer komt voor in allerlei plantaardige producten, maar het meeste in groene bladgroenten, broccoli, peulvruchten, noten en zaden. In deze producten komt ook veel calcium voor.
  • Veganisten kunnen prima aan hun vitamine B12 komen door middel van een voedingssupplement.
  • Veel mensen in Nederland hebben een vitamine D-tekort. Wil je dit suppleren, lees dan onze informatie over vitamine D2, D3 en de aanbevolen hoeveelheid.
  • Omega 3 is binnen te krijgen via walnoten en lijnzaad bijvoorbeeld. Ook zijn er producten van algen gemaakt die uitstekende vetzuren bevatten (dit is waar de vissen ze vandaan halen!). Ook hier zijn supplementen voor, maar die zijn niet noodzakelijk. Op onze Vegan Wiki lees je meer.
  • Jodium kán je onvoldoende binnenkrijgen als je weinig of geen brood eet of alleen biologisch of zelfgebakken brood. Op onze Vegan Wiki lees je meer.

Op onze pagina over voedingsstoffen lees je alles over eiwitten, calcium, ijzer, vitamine B12 en meer.

Is het duur om plantaardig te eten?2019-03-12T18:00:58+02:00

Nee, plantaardig eten hoeft niet duur te zijn. Het is zo goedkoop of duur als je het zelf maakt. Het klopt dat sommige vlees- en kaasvervangers duurder kunnen zijn. Als je die elke dag in overvloed wilt eten dan kan het inderdaad een dure grap worden, maar dit is niet nodig voor een veganistische levensstijl en zeker niet voor je gezondheid. De Nederlandse Vereniging voor Veganisme schreef hier meerdere artikelen over:

Waar moet je op letten als je geen dierlijke producten wilt gebruiken?2019-03-12T17:55:32+02:00

Wanneer je geen dierlijke producten wilt aanschaffen, is het belangrijk om bij voedingsproducten op de verpakking te kijken om te controleren of er geen dierlijke ingrediënten in zitten. Deze ingrediënten zitten ook vaak verstopt onder E-nummers. Zo staat E441 voor gelatine en E120 voor kleurstof afkomstig van insecten. Zie ook onze pagina over e-nummers.

Waar je ook op kunt letten is of het product getest is op dieren. Fabrikanten maken vaak zelf duidelijk als ze niet op dieren testen en dit is gemakkelijk na te gaan op de vele websites die hier over uitweiden.

Foto via MaxPixel / CC0 Public Domain

Wat is het Vegan Keurmerk?2019-03-12T17:56:36+02:00

Het Vegan logo is een geregistreerd keurmerk en symboliseert dat het product voldoet aan de standaarden van The Vegan Society. Het is aanwezig op talrijke producten die vrij zijn van dierlijke ingrediënten en die zijn geregistreerd bij The Vegan Society. Het logo wordt wereldwijd gebruikt. Meer informatie over het vegan keurmerk.

Wat doet de Nederlandse Vereniging voor Veganisme?2019-03-12T17:58:45+02:00

De doelstelling van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme is het bevorderen van een veganistische leefwijze en het beëindigen van de exploitatie van dieren. In Nederland werkt de NVV aan bewustwording van het gebruik van dieren en de gevolgen die het heeft ten opzichte van mens, dier en milieu.

Anderzijds behartigt de NVV de belangen van veganisten door uitjes, bijeenkomsten en andere zaken te organiseren, een wikipedia website in te richten en op andere manieren in informatie te voorzien.

De vereniging probeert ook handvatten te bieden aan mensen die geïnteresseerd zijn in veganisme.

Wat is het verschil tussen een vegetariër en een veganist?2019-03-12T17:59:51+02:00
Je kunt op de een of andere manier bijdragen aan de exploitatie van dieren of daar zoveel mogelijk van afzien. Dat laatste doen veganisten. Moreel gezien is er geen verschil tussen vlees eten of andere dierlijke producten gebruiken. Een glas melk of stuk kaas bevat evenveel leed als een biefstuk. Een vegetariër die om ethische redenen vegetariër is kan dat zien als moreel verdedigbaar, maar helaas is de praktijk dat het dier gebruikt wordt zonder dat een goede reden voor is.