Teun van de Keuken (54) is journalist, programmamaker en auteur. In zijn laatste boek Dieren zijn ook mensen (2025) zette hij op een rij waarom het goed is als mensen geen vlees meer eten.
“Het boek begint in een Amsterdams café-restaurant waar ik met een goede vriend zit. We eten samen fijne gerechten, alleen zit er in iedere maaltijd iets dierlijks. Voor etentjes maakte ik eerder een uitzondering om wel vlees te eten, alleen buiten de deur. Om samen met een vriend te genieten van iets speciaals. Eerder reisde ik met dezelfde eetvriend naar sterrenrestaurants in Europa om iets uit te proberen. Achter het genieten schuilde een schuldgevoel.
Vanaf het moment dat het boek in november 2025 uitkwam, veranderde er veel. Inmiddels dineer ik veganistisch, ook met die vriend. Je mag gerust zeggen dat ik een beginnende veganist ben.”
Vanaf welk moment keek je bewuster naar vleesconsumptie?
“In de twintig jaar dat ik tv-programma’s maakte, zat ik al die jaren met een knagend gevoel dat er iets niet klopte. Ik heb verschillende periodes als vegetariër gehad. We hebben bij mij thuis al zeker tien jaar geen vlees gekookt. Koken is het probleem niet, ik ben het erg gewend om met bonen te koken. Bij het uit eten gaan zat een sociale druk. Dat heb ik lange tijd moeilijk gevonden. Samen eten heeft voor mij iets heel sociaals. Ik schreef het boek om helder op een rij te zetten wat er allemaal mis is met de consumptie van vlees. Daarmee wilde ik anderen én mezelf overtuigen. Tijdens de promotietour van het boek, in november en december 2025, werd ik me er bewuster van dat ik nog steeds vlees at tijdens etentjes. Daar wilde ik echt mee stoppen.”
Hoe kreeg het stoppen verder vorm? De sociale druk is niet direct weg.
“Het begon meteen met kerst. Ik wilde natuurlijk veganistisch eten. Mijn 86-jarige moeder besloot dat, in plaats van enkele gerechten, alles dan maar veganistisch moest zijn. Daarop volgde in januari een etentje met mijn uitgever, Thomas Rap. We kozen voor een Indiaas restaurant met veel plantaardige opties. Half januari koos ik zelfs met die eetvriend een restaurant met veganistische gerechten. Het viel alleszins mee hoe mijn omgeving reageerde. Je blijft het denk ik zelf in stand houden, zolang je blijft hangen in het ‘ik wil minder vlees eten’-stadium. Daarmee ben je niet overtuigend naar anderen.”
Lukte het om te koken en nieuwe dingen te ontdekken?
“Ik ben opgegroeid met een moeder die heel goed kon koken. Zij was daarin vrij vooruitstrevend: Marokkaanse en Indiase gerechten, noem het maar op. Ze knipte goede recepten uit om in een schriftje te plakken. Thuis at ik al heel lekker en ik heb divers leren eten. Toen ik uit huis ging, kon ik nog niet zo goed koken. Ik belde vaak met mijn moeder om te vragen hoe ze bepaalde dingen klaarmaakte. Ik heb verschillende leuke vegan kookboeken en ik voel me geïnspireerd om daar iets mee te doen. Neem nou eens een lekkere vegan roerei: het geheim zit hem in tahin en amandelmelk. Een niet te missen ingrediënt is natuurlijk kala namak.”
Waarom moest het boek er komen en wat wil je ermee bereiken?
“Ik wil de mensen bereiken die vlees eten en zich daar niet prettig bij voelen. Het boek is overzichtelijk opgezet. Ik kijk scherp naar waarom we vlees blijven eten, het dierenwelzijn, de impact op het milieu en onze gezondheid. Aan het eind beschrijf ik diverse obstakels en mogelijke oplossingen. De inhoud komt voort uit de laatste stand van de wetenschap, belangrijke feiten en interviews. Ik ben ook open over mezelf en mijn gedachten. Zo is cognitieve dissonantie behoorlijk hardnekkig: je handelt in strijd met je eigen kennis, gevoel en overtuiging. Iedere vleeseter heeft daarmee te maken. De meeste mensen vinden vlees ontzettend lekker: zodra ze het zien, loopt het water in de mond, ondanks alle ellende die je hebt gezien. Ik kan me goed voorstellen dat we over twintig of dertig jaar op dezelfde manier praten over hoe we met dieren zijn omgegaan als over het slavernijverleden. Voor vegetariërs is onze maatschappij prima ingericht. Voor vegans is dat helaas niet zo. Die staan daardoor enigszins buiten de maatschappij. Er zijn doorgewinterde veganisten bij wie zo’n leven makkelijk gaat, maar de meeste mensen vinden het lastig om te leven in een samenleving die niet op een vegan leefstijl is ingericht. De maatschappij mag veel veganvriendelijker.”
Jaren geleden at je al eens veganistisch voor een dieetexperiment. Ben je bepaalde dingen anders gaan doen?
“Voor het boek Dit is geen dieetboek probeerde ik zeven eetpatronen uit, daarbij werd ik begeleid door een diëtist. Toen ik vegan at, voelde ik me best slap. Achteraf gezien had ik geen supplementen ingenomen. Nu slik ik B12- en omega 3-supplementen, met aanvullend een vegan eiwitshake omdat ik veel sport. In eerste instantie wilde ik alle vitaminen en eiwitten uit voeding halen. Je zit dan met enorme borden om al die hoeveelheden binnen te krijgen. Het tv-programma Keuringsdienst van Waarde liet al eens zien dat koeien extra kobalt krijgen, dat ze omzetten in B12. Ook aan verschillende zuivelproducten wordt extra eiwitpoeder toegevoegd. Dat we alles ‘puur natuur’ via dierlijke producten kunnen binnenkrijgen, is onzin.”
Wat kunnen we van je verwachten als beginnend vegan?
“Om te beginnen volg ik daarin mijn eigen pad. Er komen meer mensen op mij af als versgebakken vegan. Ik vind het leuk om mensen te volgen die lekker kunnen koken, om te zien hoe ze dat doen. Als uitgesproken persoon gebruik ik actief mijn stem in het medialandschap. Rondom veganisme gaat het al snel over hoe ‘zuiver’ je bent. Denk bijvoorbeeld aan uitspraken die je hebt gedaan en wat je zelf precies doet. Bij dat soort kwesties denk ik vaak: waar hebben de dieren het meeste aan? Natuurlijk als we massaal minder of helemaal geen vlees eten. Ik denk ook na over een vegan kookboek, bedoeld voor mensen die niet vegan zijn. Mijn ideeën komen overeen met hoe we het hebben aangepakt bij Tony Chocolonely. Daar pakten we moderne slavernij in cacao aan. Bepalend daarin was de chocoladereep: die moest heel lekker zijn en er goed uitzien. Je kunt dus lekkere gerechten bereiden zonder dieren te gebruiken. Iemand zoals Ottolenghi heeft ook veel voor groenten gedaan.”
Nieuwsgierig geworden naar het boek? Bestel het online bij uitgeverij Thomas Rap of vraag ernaar bij je boekwinkel.
