De afgestroopte huid van dieren waarvan de haren verwijderd zijn, wordt verkocht onder de naam leer. Leer is, net als bont en wol, een product waarbij dieren gedood worden. Vaak staat men er niet bij stil gestaan dat voor het verkrijgen van leer dieren gehouden en gedood worden.

Leer een bijproduct?

Veel mensen denken dat leer een bijproduct van de vleesindustrie is. Zo simpel ligt het echter niet. De huid heeft een waarde van ongeveer 10 procent van de totale verkoopwaarde van het dier.1,5 Wie leer koopt stimuleert de instandhouding van de uitbuiting van deze dieren.

Leer = leed

Leer is de huid van speciaal gefokte dieren, voornamelijk runderen. Een groot deel van de melkkoeien en runderen staat hun hele leve lang op stal. Tijdens de eerste week van hun leven zijn ze meestal gecastreerd en hun hoorns worden chemisch uitgebrand. Selectief fokken heeft ook geleid tot koeienrassen die pijnlijke ziektes krijgen door hun onnatuurlijke omvang.

Het leven van een melkkoe

Melkkoeien behoren tot de meest uitgebuite dieren op de planeet. Net als elk ander zoogdier, produceren koeien alleen melk als ze zwanger zijn. Het leven van een melkkoe is daarom een voortdurende cyclus van zwangerschap en borstvoeding. Bovenop deze fysieke belasting komt de stress wanneer de kalveren worden gescheiden van de moeders. Nadat de pasgeboren kalfjes de biest hebben kunnen drinken – (de eerste melk van de moeder na de geboorte, die van vitaal belang is voor het kalf) worden ze weggenomen bij hun moeder om de hoeveelheid beschikbare melk voor de mens te maximaliseren. Een ‘productieve’ melkkoe zal tot 12.000 liter melk per jaar leveren (tussen 25 en 40 liter per dag) – een onnatuurlijke hoeveelheid en 10 keer meer dan haar kalf had kunnen drinken.
Zulke grote hoeveelheden leggen een zware last op de melkkoe, wat resulteert in uitstekende bekken en ribben en massaal opgezwollen uiers.

Zachtste leer van ongeboren kalveren

Ook de huid van kalveren wordt gebruikt. Zelfs van ongeboren kalveren, als hun moeder in het slachthuis gedood is, wordt de huid soms gebruikt.2

De heilige Indiase koe

Een van de grootste leer producenten in de wereld is India en bijna 65 procent van de lederwaren wordt geëxporteerd naar de Europese Unie. De zogenaamd heilige Indiase koeien waarvan het leer afkomstig is, krijgen geen water of eten terwijl ze 2 dagen in een truck zitten. Daarnaast krijgen ze hete pepers in hun ogen gesmeerd en worden hun staarten te gebroken om ze het slachthuis in te drijven terwijl ze amper nog op hun poten kunnen staan.3

Milieu

Velen weten al dat de vleesindustrie zeer slecht is voor het milieu, maar de productie van leer is ook een belangrijke bron van vervuiling. Lederproducten worden bewerkt met chemische stoffen die de vezels stabiliseren, zodat het leer niet langer bio-afbreekbaar is. Zo wordt water verontreinigd met giftige stoffen zoals aluminium, chroom sulfide en natronloog.4

Leerlooierijen worden vaak geplaatst in de buurt van rivieren omdat er voor het looien van het leer een constante toevoer van water nodig is. Elke ton huid heeft 50 kubieke meter water nodig, die verschillende verontreinigende stoffen bevat aan het eind van het proces.

Het hoge zuurstofverbruik wat nodig is om het afval af te breken verstoort ook het ecologisch evenwicht van het gebied. Planten, bacteriën en vissen sterven door de toename van de hoeveelheid vervuild water. Mensen die in de buurt van leerlooierijen werken en wonen, lijden ook. Velen sterven aan kanker als gevolg van blootstelling aan de gebruikte giftige stoffen.

Hondenleer?

Naast koeien, wordt er ook leer gemaakt van de huid van varkens, geiten, schapen en herten – maar dat is niet alles… Pony’s, zebra’s, dolfijnen, schildpadden, alligators, krokodillen, padden, struisvogels, kangoeroes, hagedissen, slangen, zalm, zeehonden… de lijst gaat maar door. Het lijkt erop dat er voor elk schepsel met een huid er ergens mensen zijn die dat willen dragen. Zelfs hondenleer wordt wereldwijd verkocht en bestempeld als koeienhuid.

Alternatieven

Gelukkig bestaan er hoogwaardige opvolgers van leer op basis van kunststof of fruit. Bij veel winkels is er keuze voor producten die gemaakt zijn van deze materialen. Toch zijn er wel wat punten om op te letten. Hoewel PU-leer eigenlijk volledig uit de kunststof polyurethaan bestond, bestaan er nu typen PU-leer die toch leer bevatten. Het gaat dan om een laagje polyurethaan dat over het leer is geplaatst.6 Daarnaast is polyurethaan (PU) niet recyclebaar.7 Als je voor schoenen kijkt, is het ook goed om te letten op de binnenzool. Ook die is soms van leer gemaakt. Daarnaast kan de lijm in de schoen dierlijke stoffen bevatten. Laat je dus goed informeren. Er zijn ook speciale zaken met leervrije riemen en schoenen zoals Vega-life in Amsterdam.

Zie ook

Bronnen

  1. (en) Caroline Lennon, Leather Is More Than “a By-Product of the Meat Industry”, One Green Planet
  2. (en) Chichester inc, Calf Slink (Unborn calf skins) 
  3. (en) Nagel & Nocella, The End of Prisons: Reflections from the Decarceration Movement
  4. (en) Tanning, Wikipedia
  5. (en) Fiona Gabraith, Leather – Not Your Skin, Viva
  6. (en) Taylor Kiley, What Is PU Leather?, 10 maart 2021