College: weigering vegan maaltijd in kliniek is discriminatie

Als Nikky Hamerslag (29) wordt doorverwezen voor een klinische opname vanwege een eetstoornis, blijkt dat volledig veganistische maaltijden niet mogelijk zijn. Het College voor de Rechten van de Mens oordeelt dat de kliniek daarmee discrimineert op grond van levensovertuiging.

Nikky kampt met periodes van restrictief eten en eetbuien. Vorig jaar zomer gaat het dusdanig slecht met haar eetstoornis, dat haar behandelaar bepaalt dat een klinische opname noodzakelijk is. Ze gaan op zoek naar een geschikte kliniek. “Dat ik veganistisch kon blijven eten, was voor mij een harde eis”, vertelt ze.

Tijdens een intakegesprek bij een kliniek krijgt ze te horen dat het niet mogelijk is om alle maaltijden veganistisch aan te bieden. “Ze zeiden dat ze de warme maaltijden laten bezorgen door een bedrijf dat geen veganistische opties heeft.” Eigen eten meenemen is niet toegestaan. “Ik zat in mijn allerdiepste dal en kwam erachter dat ik geen hulp kon krijgen. Dat was heel heftig en pijnlijk.”

Ze stapt naar de klachtenfunctionaris van de instelling, die hetzelfde antwoord geeft, en besluit daarna contact op te nemen met het landelijk discriminatiemeldpunt. “Gewoon om te vragen of dit zomaar kan. Zij zeiden gelijk ‘nee’, en vroegen of ik naar het College voor de Rechten van de Mens wilde stappen.” 

Daar hoeft Nikky niet lang over na te denken: dat wil ze. “Een beetje voor mezelf, om bevestiging te krijgen dat het niet aan mij lag. En omdat ik dacht: als er een uitspraak ligt, geldt die ook voor anderen.”

Argumenten houden geen stand 

Het oordeel van het College is duidelijk: de kliniek discrimineerde door geen volledig veganistische maaltijden aan te bieden tijdens de opname.

De kliniek beargumenteerde bij het College dat een volledig veganistisch dieet risico’s zou opleveren voor cliënten met een eetstoornis, zoals tekorten aan voedingsstoffen. Dat vond het College niet van toepassing. Sterker: het weigeren van een veganistische avondmaaltijd stond Nikky’s herstel juist in de weg. Nikky: “De behandeling draait erom dat je een gezonde eetgewoonte ontwikkelt. Hoe leer ik dat eten lekker en leuk kan zijn, als wat er op mijn bord ligt verschrikkelijk is?” 

Daarnaast stelde de kliniek dat het beter is als alle cliënten hetzelfde eten, om rust en gelijkheid te creëren. Ook dat argument hield geen stand, omdat de kliniek ook uitzonderingen maakt voor allergieën en religieuze overtuigingen. 

Nachtmerrie 

Nikky heeft het zoeken naar een opnameplek ervaren als een nachtmerrie: ze moest kiezen tussen haar eigen gezondheid en het beschermen van de gezondheid van andere dieren. Uiteindelijk heeft Nikky nee gezegd tegen de behandeling. “Het was een hele moeilijke keuze. Ik heb er nooit moeite mee gehad om te kiezen voor veganisme, maar dit is het enige moment dat ik heb getwijfeld of ik mijn idealen moest parkeren. Dat kon ik niet. Het is niet zomaar even een keuze om veganist te zijn, het is iets dat tot in de diepe kern bij mij hoort.”

Nikky heeft geen geschikte kliniek meer kunnen vinden in Nederland. “Gelukkig gaat het wel een stuk beter met me. Ik heb gedacht: als ik niet kan rekenen op hulp, kan ik nu in dit gat blijven zitten en hieraan ten onder gaan of mezelf omhoog vechten.” Dat heeft ze gedaan.

Verandering 

Ze benadrukt dat andere mensen met een eetstoornis hulp moeten (blijven) zoeken. “Ik heb gelukkig veel behandelaars gezien die begrip hebben voor veganisme, alleen een klinische opname bleek een probleem te zijn.” 

Behalve dat het College de manier van handelen discriminatie noemt, heeft de kliniek ook het advies gekregen om het maaltijdbeleid te herzien. Het oordeel geeft Nikky hoop. “Zo gaat er misschien echt iets veranderen. Als er ook maar één ander persoon behoed kan worden voor de situatie waar ik in heb gezeten, is het het allemaal al waard.” 

Lees hier het volledige oordeel van het College voor de Rechten van de Mens.

Illustrator