De voedingsstof riboflavine (vitamine B2) is een in water oplosbare vitamine. De stof is voor veganisten over het algemeen geen aandachtspunt. In de praktijk is vitamine B2 altijd geschikt voor veganisten. Een gevarieerde plantaardige voeding voorziet in de dagelijkse behoefte.

Wat is riboflavine?

Riboflavine (Vitamine B2 of Lactoflavine) is een belangrijke voedingsstof voor het menselijk lichaam. Het wordt in de natuur aangemaakt door bacteriën, schimmels en planten en komt daarnaast voor in melk, eieren, verschillende organen en bladgroenten. Vanwege zijn oranje-gele kleur wordt riboflavine ook gebruikt als kleurstof. Onder het E-nummer E101 mag riboflavine binnen de Europese Unie gebruikt worden als kleurstof in voedingsproducten. Omdat riboflavine niet goed oplosbaar is in water, wordt doorgaans een gerelateerde, beter oplosbare vorm gebruikt (riboflavine-5-fosfaat), E101a), dat na inname afbreekt tot riboflavine. Riboflavine en afgeleiden zoals riboflavine-5-fosfaat worden commercieel doorgaans geproduceerd met behulp van gist, schimmels of bacteriën, of via chemisch/synthetische routes. In voedingsproducten is riboflavine daarom vrijwel altijd afkomstig van niet-dierlijke bronnen.1,2

Riboflavine
Altijd veganistisch
E-nummer E101(i), E101(ii)
INCI naam Riboflavin
CAS nummer 83-88-5
EINECS nummer 201-507-1

Is riboflavine vegan?

In de praktijk zijn riboflavine en variaties daarop geschikt voor veganisten. Het wordt in de meeste gevallen gemaakt met gistcellen of op synthetische wijze.

Rol en functie

Riboflavine is als voedingsstof bekend onder de naam Vitamine B2. Het is een makkelijk opneembare voedingsstof die een belangrijke rol speelt bij de de stofwisseling. Voor een gezonde huid en haardos is vitamine B2 nodig. Een tekort leidt al snel tot kloofjes en ontstekingen aan mondhoeken en de tong. Ook kan bij een tekort aan vitamine B2 de huid rond de neus, de ogen en de oren gaan schilferen. En vitamine B2 doet nog meer. Vitamine B2 is zeer belangrijk voor alles wat de stofwisseling betreft. Het is nodig voor de verbranding van vetten, eiwitten en koolhydraten in de cellen van het lichaam.

Riboflavine wordt na inname in het lichaam eerst omgezet in FMN of FAD, waar het vervolgens kan optreden als cofactor. Een cofactor ondersteund enzymatische omzettingsreacties in cellen. Riboflavine ondersteund als cofactor omzettingsreacties waarmee energie wordt gemaakt uit onder andere vetten, koolhydraten en eiwitten.3 Bacteriën, schimmels en planten kunnen zelf riboflavine produceren, maar mensen hebben deze capaciteit verloren, en moeten riboflavine via hun voedsel binnenkrijgen. Riboflavine komt van nature voor in melk, vlees (kalf en pluimdieren), eieren, orgaanvlees (nieren, lever), bladgroenten (zoals broccoli), gist, noten en zaden. Het menselijk lichaam slaat riboflavine op in de nieren, het hart en de lever. Gezonde mensen scheiden riboflavine uit via de urine, waardoor bij onvoldoende inname een tekort kan ontstaan.3 In groenten komt riboflavine vooral voor in de vorm riboflavine-5-fosfaat (ook bekend als flavine mononucleotide, FMN, E101a), wat goed oplosbaar is in water. Om niet te veel riboflavine kwijt te raken is het daarom zinvol om groenten in weinig water te koken of de groente niet in te kleine stukken te snijden.

Bronnen van vitamine B2

Vitamine B zit in noten, graanproducten, tarwekiemen, taugé, groene bladgroenten en bepaalde koolsoorten. Daarnaast wordt vitamine B2 (net als calcium overigens) vaak aan sojamelk toegevoegd. Bij bezorgdheid over vitamine B2 (of calcium) kan je dus ook voor het gebruik van verrijkte sojamelk kiezen. Enkele voorbeelden van voedingsmiddelen met vitamine B2 (per 100 gram):

Voedingsmiddel B2 (in mg)
Lijnzaad 0,96
Taugé 0,40
Amandelen, gepeld 0,35
Champignons 0,30

Tekorten

Eventuele tekorten aan vitamine B2 zijn merkbaar aan een rode, schilferende huid bij ogen, neus en oren, kloofjes aan de mondhoeken en een ontstoken tong. Mensen die veel sporten of veel stress hebben, hebben extra vitamine B2 nodig. Alcoholisten en drugsverslaafden lopen een verhoogd risico om een tekort te krijgen.

Vormen van riboflavine

Riboflavine kan omgezet worden tot riboflavine-5′-fosfaat en het gerelateerde natriumzout, dat het meest in producten gebruikt wordt vanwege de goede oplosbaarheid. De vormen van riboflavine die in producten voor kunnen komen zijn:

  • Riboflavine (E101)
  • Riboflavine-5′-fosfaat (riboflavin-5′-phosphate, alternatieve stofnaam: flavine mononucleotide, FMN, E101a)
  • Riboflavine-5′-fosfaat natrium zout (Engels: riboflavin-5′-phosphate sodium)

Doorgaans zijn al deze vormen van riboflavine dus verkregen via niet-dierlijke productiemethoden, en dus veganistisch. Flavine adenine dinucleotide (FAD, riboflavine 5′-adenosine difosfaat) is een vorm van riboflavine die doorgaans niet als toegevoegde stof in producten voorkomt, maar door de mens (en andere dieren) wel wordt aangemaakt uit riboflavine en riboflavine-5′-fosfaat dat aanwezig is in voedsel.

Voor de bereiding van voedingssuplementen mag uitsluitend Riboflavine (E 101(i)) of Natriumriboflavine-5′-fosfaat4 (E101(ii)) gebruikt worden5.

Externe links

Bronnen

Eerste versie geschreven door MSc E. Dingemans.

  1. E101: Riboflavine – Food-info.net
  2. Riboflavin (Vitamin B-2) and Niacin (Vitamin B-3) Typically Vegan. Vegetarian Resource Group, 19 januari 2012. Bekeken op 21 juli 2016
  3. Vitamine B2 E101ii, Benseng Foodsupplements BV, bekeken op 30 oktober 2015
  4. in het Engels: riboflavin-5′-phosphate sodium
  5. Warenwetregeling voedingssupplementen – Geldend op 04-02-2012. Overheid.nl, bekeken op 30 oktober 2015
  6. J. Kamsteeg, E=eetbaar? (2011). Via riboflavine, Veganisme.org/forum, bekeken op 30 oktober 2015
  7. Scientific Opinion on the re-evaluation of riboflavin (E 101(i)) and riboflavin-5′-phosphate sodium (E 101(ii)) as food additives. EFSA Journal 2013;11(10):3357, doi: 10.2903/j.efsa.2013.3357
  8. E101: Riboflavine – Food-info.net. Bekeken op 17 januari 2017
  9. E101: Riboflavine – Food-info.net, bekeken op 30 oktober 2015